آموزش کمانچه

ساختار ساز کمانچه 

آموزش کمانچه : از جمله سازهای اصیل ایرانی است که در رده سازهای زهی آرشه ای قرار میگیرد. کمانچه دارای ۴ سیم است که به موازات یکدیگر در تمام طول ساز امتداد دارند. جنس قسمتهای مختلف کمانچه از چوب، پوست، استخوان و فلز است و نوازنده، آن را بصورت عمودی در دست چپ می گیرد و در حالت نشسته و انگشتهای دست چپ را در طول دسته حرکت می دهد و با دست راست آرشه (کمانه) را به صورت افقی و در حالت رفت و برگشت، بر روی سیمها می کشد.

پیشینه کمانچه

پیشینه ساز کمانچه در ایران با نام قیچک، به قبل از اسلام و در نواحی سیستان و بلوچستان بر می گردد. البته تعداد سیمهای آن، از ساز امروزی کمانچه بیشتر بوده است ولی از لحاظ ساختمان ساز و صدادهی تا حد بسیار زیادی شبیه کمانچه امروزی می باشد. کمانچه را نوع تکامل یافته ساز رباب نیز می دانند.

از دوره صفویه به بعد کمانچه به یکی از ارکان اصلی موسیقی ایران تبدیل شد.

از لحاظ ترتیب بم شدن صدا به ترتیب کمانچه، ویولن، قیچک و سپس رباب است.

اجزای مختلف کمانچه

قسمت اصلی کمانچه کاسه آن است که معمولا به سه شکل یک تکه، قندانی (پشت باز) و یا ترکه ای ساخته می شود. جنس چوب کاسه کمانچه در ایران بیشتر از چوب توت و گردو می‌باشد. چون چوب درخت توت به وفور در فلات ایران موجود بود و قرنها این چوب در خدمت سازندگان بزرگ کمانچه قرار داشت. ضمن اینکه زیبایی و خوش رنگ بودن آن نیز دلیل دیگر استفاده از چوب توت در ساخت کمانچه می باشد و در کنار چوب گردو از پرطرفدارترین چوبها بوده است.

دسته کمانچه از چوب گردو و به طول ۳۱ سانتیمتر است.

روی دهانه کمانچه پوست شکم گاو ، آهو و غیره  کشیده می شود. برای تولید صدای خوب و طبیعی باید از پوستهای یک دست و یک تکه استفاده شود، ضمن اینکه باید پوست، کهنه و فاقد هر گونه بو یا چربی اضافه باشد. در مناطق مرطوب ایران بر روی دهانه ساز از پوست ماهی نیز استفاده میشود.

آرشه کمانچه تقریبا ۶۰ سانت است و جنس آن معمولا از موی دم اسب میباشد.

قسمت دیگر کمانچه خرک آن است که معمولا از جنس چوب یا استخوان ساخته میشود و با فشار سیمها به پوست کاسه میچسبد.

از قسمتهای دیگر کمانچه میتوان به سرپنجه(در ابتدای طول دسته ساز)،۴ عدد گوشی(به تعداد سیمهای کمانچه)،شیطانک(بین سرپنجه و دسته کمانچه) و سیم گیر نام برد.

ضمنا وسعت صدای کمانچه در حدود ۳ اکتاو است و تقریبا تمامی فواصل پرده،نیم پرده و ربع پرده در این ساز به دلیل عدم وجود دستان بندی قابل اجرا میباشد و از این جهت جز سازهای زیبا و کامل است.

آموزش کمانچه 

اما در اواخر دوره قاجار و با ورود ساز ویولن و شباهت این دو ساز در نوع نوازندگی، بسیاری از کمانچه نوازان ایرانی، ویولن نواز شدند و کمانچه در انزوا رفت. حتی به تقلید از ویولن که دارای ۴ سیم بود نوازندگان کمانچه یک سیم آخر را به کمانچه اضافه کردند .

اما پس از آن اساتید امروزی آموزش کمانچه  از جمله استاد کیهان کلهر، اردشیر کامکار، داود گنجه ای، سعید فرج‌پوری، علی اکبر شکارچی و… توانستند با تلاش فراوان بار دیگر جایگاه کمانچه را به عنوان یک ساز اصیل ایرانی در جهان تثبیت کنند.

آموزشگاه سیحون همراه با برترین اساتید در زمینه موسیقی ، بهترین روند یادگیری را برای شما ترسیم خواهد کرد .

در آپارات نیز همراه ما باشید .